Published in yesterday’s Kantipur
रंग दे वसन्ती । गत फेबु्रअरीमा यो फिल्म रिलिज हुँदा साथीभाइ माझ निकै उत्साह छाएको थियो । त्यसमाथि सिनेमामा नव ‘ह्यान्डसम’ युवा अभिनेताको आगमन । केटीलाई अरू के चाहियो ? फिल्म सबका लागि नहेरी नहुने बनेको थियो । निश्चय नै ‘जय नेपाल’ को त्यो बिहानी सो पश्चात् हामीमाझ हप्तौंसम्म फिल्मकै कुरा चल्यो । कम्प्युटर डेक्सटपमा ‘रंग दे बसन्ती’, एफएममा एआर रहमान, इन्टरनेटमा कुनाल कपुर -फिल्मका अस्लम) को ‘ब्लग’ र मुखमा ‘हट्के’ र ‘हिलादे’ जस्ता शब्द । फिल्मको असर सर्वत्र छायो । फिल्मप्रति खासै रुचि नराख्ने मान्छे पनि त्यसप्रतिको हाम्रो क्रेज देखेर अचम्मित भए । तपाईं पनि चकित हुनुभएको छ भने स्पष्टोक्ति दिइहालौं, जो निकै सरल छ । हाम्रा निम्ति उक्त सिनेमामा केही अन्जान ‘रिल’ पात्रको कथा कम र आफ्नै मनोवस्थाको ज्यादा चित्रण गरिएको थियो । बेपर्वाह बानी र मस्तीले भरिपूर्ण माहोलमा अस्तित्व खोज्ने र केही गर्ने तीव्र चाहना । फिल्ममा आफूलाई देख्नसकिने सबैभन्दा घतलाग्दो पक्षचाहिँ त्यसका पात्रले प्रणालीलाई बदल्न गरेको प्रयास । त्यो प्रयासका क्रममा आफैंमा परिवर्तन हुने यथार्थबाट उब्जिएको झ्याउलाग्दोपना र राजनीतिक वितृष्णाले हामीलाई बढी झक्झक्याएको हुनुपर्छ ।
हालैको अपि्रल क्रान्तिपश्चात् धेरै कार्यक्रममा सुनियो ‘नेपाली जनतामा जति राजनीतिक चेतना संसारका अरु कसैमा छैन’ रे । जनसङ्ख्याको ठूलो प्रतिशत ओगट्ने नेपाली युवाले क्रान्ति सफल तुल्याउन अहम भूमिका खेले । तीनको कुरा गर्दा सहरी र एमटीभी पुस्ताको चित्र कसैको मस्तिष्कमा आउँदैन । प्रचलित विश्वास के छ भने सहरी युवा विशेषतः निजी कलेज पढ्नेहरूमा राजनीतिक चेत न्यून छ । अपवाद धेरै भए पनि त्यो विश्वासमा सत्यता छ । क्रान्ति चलिरहेकै बेला त्यही ‘लेबल’ लागेकाहरूको एक समूह बन्न खोजेको थियो । राजधानीको एउटा निजी कलेजमा बसेर एकाध राउन्ड छलफलपछि कुनै राजनीतिक दलप्रति आबद्ध नभएका भन्दै समूहको नामकरण भयो । केही गरौं भन्दा-भन्दै आन्दोलन सकियो तर क्रान्तिका अन्तरंग विकास क्रम साह्रै रोमाञ्चक रहे । सोही छलफलमा निकै नाम चलेको कलेजका लेक्चररले आफ्ना विद्यार्थीको आन्दोलनमा सहभागिताबारे रोचक अनुभव सुनाए । एकदिन उनले कक्षामा ‘आन्दोलनमा कति जनाले भाग लियौ त ?’ भनेर सोध्दा केहीले हात उठाए छन् । ‘तिमीहरूले के गर्यौ ?’ उत्तर आएछ ‘इयरफोनले कान ढाके, स्वर निक्कै ठूलो बनाएँ, अनि बाटोमा हिँडे ।’ टायर बाल्ने वा सार्वजनिक सम्पत्ति तोडफोड गरेर विरोध कम र विध्वंश ज्यादा मच्चाउनुभन्दा इयरफोन शैली उत्तम हो । घर बस्दा वाक्क लागेपछि लो वेस्ट जिन्स पहिरिएर अल्टरनेटिभ रकमा झुम्दै बाहिर निस्किनु र देशमा प्रजातन्त्रको पुनर्वहालीको महत्त्व बुझेर आन्दोलित हुनुमा पक्कै अन्तर छ ।
एक साता अघि त्यस्तै ‘अब केही गर्नुपर्छ’ भन्ने विचारका युवाको अनौपचारिक कुराकानीमा पुगेकी थिएँ । एक जनाले भने- ‘हामी सधैं गगन सिंहलाई ताकेर बस्न सक्दैनौं’ । अघिल्लो रात पूरै पार्टीमा डान्स गरेर बिताएका ती युवाको ‘गगन सिंह’ लाई अरूले गगन थापा भनेर सच्चाइदिनु परेको थियो । सोही छलफलमा अर्कीले भनिन्- ‘संविधानसभा रे, लोकतन्त्र, प्रजातन्त्र । सुन्दा-सुन्दा वाक्क लागिसक्यो । यसो हल्काफुल्का गफ गरौं । बरु एउटा ‘ज्यामइन सेसन’ राखौं । कति अल्छी लाग्दो कुरामात्रै गरेको ।’ छेवैका मेरा साथीले सानो स्वरमा भने, ‘अब तपाईंको दिमागले त्यस्ता कुरा भ्याउँदैन भने हाम्रो के दोष ?’ पन्ध्र बीस जनाको भेला र त्यत्रो मतान्तर । एकलाई संविधानसभाजति पट्यार लाग्दो अरू केही छैन भने अर्को त्यो बिना समस्याको समाधान देख्दैन । संविधानसभा र समावेशी प्रजातन्त्रको कुरा दुई दिन अगाडि रिलिज भएको सिनेमाको कथाबारे गफ गरेसरह विवाद गर्ने युवा देखेर दङ्ग नपर्ने कोही नहोला । तर त्यो सुन्दैमा ‘भेजा’ हुने युवा जमातलाई ‘काम नलाग्ने’ भन्ने अधिकार यो समाजलाई छैन ।
समस्या कहाँनिर छ भने राजनीतिको सोझो अर्थ सिकाइनु अगावै हामीलाई त्यो ‘फोहोरी खेल’ को पर्यायवाची शब्द हो भनेर परिचय गराइन्छ । भाषण दिन जान्नेलाई गफाडी वा धूर्त नेताका रूपमा प्रस्तुत गरिन्छ । महात्मा गान्धी र नेलसन मन्डेलाको जीवनी प्राथमिकताका साथ पढाइए पनि राजनीतिमा लाग्ने प्रोत्साहन कसैले दिँदैन । आँखा अगाडि राजनीतिका केवल दुई स्वरूप प्रस्तुत हुन्छन्- महात्मा वा दुरात्मा । वास्तविकता भने यी दुईबीच लुकेको छ । सबै मन्डेला र मार्टिन लुथर हुन सक्दैनन् र राजनीतिलाई त्यागको चरमोत्कर्षका रूपमा प्रस्तुत गर्नु व्यावहारिक होइन । ‘पैसा र पेसा’ द्वारा निर्देशित आजका युवालाई राजनीतिमा आकषिर्त गर्न त्यसमा करिअर बनाउने वातावरण हुनुपर्छ । हाम्रो पुस्ताले राजनीतिमा आदर्श व्यक्तिको अभाव र खराब प्रणालीलाई दोष दिएर बस्ने अवस्था पनि छैन । राजनीति हामी जिउने तरिका हो । यो गोलभेडाको बजार भाउ हो, केही वर्षमै चारबाट सात रुपैयाँ पुगेको बस भाडा हो । देशको नागरिकको हैसियतले आफ्नो बुझाइमा आउने प्रत्येक कुरा हो । अप्ठेरा लाग्ने राजनीतिक शब्दावली सुनेर जति नै ‘भेजा’ र ‘प|mस्टु’ भए पनि ठमेलका पार्टीमा स्वतन्त्रतापूर्वक रातभरि रुमल्लिने स्थितिको सुनिश्चितता गर्ने राजनीति हो । त्यसैले यसबाट उम्किएर जाने कुनै ठाउँ छैन । बरु यसैमा छिरेर, यसैलाई सकारात्मक दिशामा बदल्नु आवश्यक छ ।
I sometimes no always feel like an opinionated pig !! People are always telling me, you always have something to say about everything don’t you…Can’t help it! Bear with me ( who am I talkin to??) Well, Third year just kickstarted and it feels Great. Wow! I can’t believe it is the 5th sem already! Time sure flies. But for now let me stick to the “Chor style” of bloggin! Here is a song by Jason Mraz and Man I Just Love it!
haha Aba ta Ride on the wild side line hoina ta Saathi?? Best wishes 
